Filosofie en Wetenschap

Per TomTom naar de Melkweg

Milky Way and silhouette of a airplane. Landscape with passenger airplane is flying in the starry sky at night. Space background. Landing airliner on the background of colorful Milky Way. Aircraft

Als kind had ik een wereldbol. Hij was zo oud dat Zaïre nog Congo heette en het gaatje bovenaan waar de stang door liep was een beetje uitgehold, waardoor de wereld een beetje wiebelde als je hem ronddraaide. Later zou ik leren dat ook de echte wereld een beetje wiebelt, waardoor mijn aftandse schaalmodel eigenlijk een zeer accurate weergave was van de werkelijkheid.

Later kreeg ik een moderne wereldbol. Hij was zo nieuw dat Zaïre weer Congo heette en in het midden kon je een lampje plaatsen. Dat was op zich geen accurate weergave van de realiteit, maar een klevertje vermeldde dat het lampje niet sterker mocht zijn dan veertig watt. Te veel energieconsumptie kon mijn kleine aarde niet aan. Dat kwam dan weer wel mooi overeen met de echte bol.

Op mijn mini-exemplaren zag ik allerlei landen waarvan ik nog nooit gehoord had. Hooguit wist ik of de mensen er blank of zwart waren, en of de temperatuur er al dan niet in slaagde boven de nulstreep te klimmen. Maar of ze er voldoende te eten hadden? Of de chocola er wel lekker was? Of er ook kinderen met mijn voornaam rondliepen? Ik had er het raden naar. Kortom, ik vond mijn eigen aarde al groot en raadselachtig genoeg.

Toen kwam het ogenblik waarop ik me realiseerde dat de echte wereld niet op een nachtkastje stond, omringd door een grote kast met mijn favoriete trui en een niet in woorden te vatten knaloranje meubel dat per ongeluk de jaren zeventig overleefd had. Ik ontdekte dat de wereld omringd werd door de ruimte.

Vlakbij had je de maan. Daar waren we een paar keer geweest. Weliswaar in de tijd dat de mensen nog zwart-wit waren, maar toch: de maan viel nog enigszins te begrijpen. Moeilijker werd het toen er allerlei planeten bij kwamen, sommigen zo ver dat zelfs de meest geleerde koppen niet konden zeggen of ze er chocola hadden, laat staan dat ze konden vertellen of die hypothetische lekkernij een beetje te eten was.

Daar hield het niet op. Wij, wij waren het zonnestelsel. Dat maakte dan weer deel uit van de Melkweg. Ik vond het allang genoeg, maar nee: er was nog meer. De Melkweg was een stukje van de ruimte – eigenlijk een onooglijk gehucht, als je de heren mocht geloven die met hun telescopen de hemel afturen – en de ruimte… tja. Dat was het raadsel, begreep ik. Daar was men nog niet helemaal over uit. Daar was ik dan wel blij om, dat er toch ergens een punt kwam waarop ook de kenners hun handen in de lucht moesten steken en zeggen: we weten het niet. Om er meteen achteraan te gooien dat ze het over honderd jaar wellicht wel zouden weten. En dat dat in hemeltermen twee keer niks is. Als wij als mensheid bij wijze van spreken even koffiepauze zouden houden dan konden ze daarna wel melden hoe het nu precies zat.

Ter geruststelling toch dit. Omdat ik voor dit stukje even moest weten of de Melkweg deel uitmaakt van het zonnestelsel of andersom (tja, weet ik veel) heb ik die Melkweg even gegoogeld. Het eerste zoekresultaat betrof niet het bovenvermelde galactische gehucht, maar de bekende concertzaal met dezelfde naam. Die bevindt zich in Amsterdam, en dat is dan weer een plek die je tenminste gewoon in je TomTom kan zetten.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>